Radio Flakkee.

Sommige plekken blijven je je hele leven bij. Niet omdat het gebouw bijzonder is, maar vanwege wat er binnen die muren gebeurde. Voor mij is Radio Flakkee zo’n plek. Een radiostation waar mensen samenkwamen, waar ideeën soms groter waren dan de middelen, en waar ik leerde dat je met kennis, passie en een flinke dosis doorzettingsvermogen ongelooflijk veel kunt bereiken.

Radio Flakkee was meer dan een naam op een zender. Het was een gemeenschap. Van programmamakers en technici, van mensen die lokale verhalen wilden vertellen, van vrijwilligers die hun avonden, weekenden en vaak veel meer dan dat in de omroep staken. Er werd gelachen, gediscussieerd, geïmproviseerd en vooral heel veel radio gemaakt. En voor mij werd het een plek die mijn verdere leven in de media mede heeft gevormd.

Ik schrijf dit verhaal omdat ik vind dat Radio Flakkee niet vergeten mag worden. Niet de programma’s, niet de mensen en zeker niet de man zonder wie die omroep voor mij ondenkbaar was: Adwin Pesch, die in de laatste fase van zijn leven de naam Adwin van den Broek droeg.

Het begon met een ambitie

De geschiedenis van Radio Flakkee voert terug naar 1988. Op 21 juni van dat jaar schreef Eilanden-Nieuws over de plannen van de Stichting Lokale Omroep Flakkee, de SLOF. Het doel was eenvoudig en tegelijk ambitieus: een eigen lokale omroep, gemaakt voor en door de mensen van Goeree-Overflakkee. Voorzitter Jaap Reedijk vertelde destijds over een omroep die voor iedereen toegankelijk moest zijn en waarin verschillende maatschappelijke stromingen zich konden herkennen.

Dat gebeurde in een tijd waarin lokale radio nog echt pionierswerk was. Studioapparatuur was kostbaar, een vaste locatie was niet vanzelfsprekend en een zendvergunning moest bevochten worden met papierwerk, overleg en geduld. In 1988 waren er al proefachtige activiteiten en sportreportages in samenwerking met Radio Strijen Lokaal. Radio Flakkee was dus al hoorbaar voordat de eigen reguliere uitzendingen officieel konden beginnen.

In augustus 1989 volgde de zendvergunning voor de gemeente Dirksland. In maart 1990 kondigde de SLOF de proefuitzendingen aan. De gemeenteraadsverkiezingen werden direct een onderwerp voor bijzondere uitzendingen, met politieke gesprekken en uitslagen. Op 104,9 FM en via de kabel kwam de eigen lokale radio tot leven. De studio was toen gevestigd aan de Burgemeester Zaayerlaan 57 in Dirksland.

Een jaar later had Radio Flakkee al een herkenbaar programma-aanbod. Er was aandacht voor lokale actualiteit, muziek, informatie en de mensen op het eiland. Je kunt zulke oude berichten lezen als een reeks data en frequenties. Ik lees er vooral iets anders in: een groep mensen die vastbesloten was een eigen stem op de radio te laten horen.

Een eigen geluid voor het eiland

De lokale omroepwereld op Goeree-Overflakkee was bepaald niet eenvoudig. Op het eiland waren verschillende radiostations actief, waaronder Radio Flakkee, Radio Goeree Lokaal, Radio Superstar en Radio De Vrije Vogel. Ieder had zijn eigen geschiedenis, vrijwilligers, achterban en ideeën over wat goede lokale radio moest zijn.

Dat leverde mooie initiatieven op, maar ook concurrentie en discussies over verdeling van frequenties, kabeldoorgifte, samenwerking en publieke erkenning. Radio Flakkee bleef intussen programma’s maken. In 2002 werd de bestaande programmering in samenwerking met de Stichting Lokale Omroep Oostflakkee uitgebreid naar Oostflakkee. Daarmee groeide ook het bereik van de zender, zowel geografisch als inhoudelijk.

Technisch veranderde er eveneens veel. In 2003 verhuisde de FM-frequentie in Dirksland van 104,9 naar 105,3 MHz. Dat klinkt nu als een voetnoot. Wie ooit bij een lokale omroep heeft gewerkt, weet dat achter zo’n verandering vaak een hoop werk en improvisatie schuilgaat. Voor vrijwilligers was alles wat vanzelfsprekend leek, in werkelijkheid het resultaat van uren inzet.

De technische kant vond ik fascinerend, maar wat me misschien nog wel meer bijbleef was het menselijke. Je hoefde niet uit Hilversum te komen of een indrukwekkend cv te hebben. Als je belangstelling had, bereid was te leren en iets wilde bijdragen, kreeg je de ruimte om het te proberen. Dat maakte Radio Flakkee bijzonder.

Adwin. De drijvende kracht.

Als ik aan Radio Flakkee denk, denk ik aan Adwin Pesch. Later in zijn leven heette hij Adwin van den Broek, naar zijn vrouw. Voor mij blijft hij de man die de SLOF bij elkaar hield en Radio Flakkee steeds weer vooruit wilde brengen.

Adwin had kennis. Veel kennis. Van radio, techniek, organisatie en alles wat erbij kwam kijken. Maar kennis alleen maakt iemand nog geen voorbeeld. Wat hem voor mij bijzonder maakte, waren zijn passie en zijn doorzettingsvermogen. Hij geloofde in de omroep, ook als dingen moeilijk werden. Waar een ander misschien zou stoppen, ging Adwin zoeken naar een oplossing.

Dankzij Adwin heb ik veel geleerd. Niet alleen hoe radio werkt, maar vooral wat je met overtuiging, inzet en vasthoudendheid kunt opbouwen.

Hij was voor mij een groot voorbeeld. En ik weet dat zijn betekenis niet tot mijn persoonlijke herinneringen beperkt bleef. Er zijn zoveel mensen die bij Radio Flakkee kansen kregen, fouten mochten maken, nieuwe dingen uitprobeerden en daardoor groeiden. Adwin was iemand die mensen bij elkaar kon brengen rond iets waarin hij oprecht geloofde.

In het online Omroep Museum Hoeksche Waard duikt zijn naam ook op in de vroege geschiedenis van Radio Flakkee. Daar wordt beschreven hoe Adwin samen met Leen Zwijgers de SLOF vertegenwoordigde bij een hoorzitting over de zendmachtiging en hoe hij later met Cees Poortvliet betrokken was bij het uitbreiden van het jinglepakket. Zulke details zijn misschien klein, maar voor mij maken ze het verleden weer levend. Zelfs de vormgeving en de geluiden van een radiostation vroegen om toewijding.

De mensen maakten de radio

Radio Flakkee bracht opvallend veel talent voort. Mensen die hun eerste stappen bij een lokale omroep zetten en later hun weg vonden in de professionele media. Denk aan Hendrik Willem Hofs, die bij Rijnmond terechtkwam, Jelle Visser bij de NOS, Marco Legierse bij BredaNu en ikzelf, Yoran Kipping, die via mijn werk verderging in de landelijke omroep- en radiotechniekwereld, waaronder NPO en Red Bee Media.

Maar ik wil de geschiedenis van Radio Flakkee niet vertellen alsof alleen de mensen die later een mediacarrière kregen ertoe deden. Integendeel. De kracht van Radio Flakkee zat minstens zo veel in mensen die op het eiland zelf bekend en geliefd werden, gewoon omdat ze er waren, omdat ze radio maakten en omdat luisteraars hen kenden.

Piet van der Groef. Oscar van Dijk. Paul de Jong. Sheila Hanssen. Kees Hotting, met zijn blauwe gevaarte. Emiel Vijfhuizen. Amirpa van Eer. Anneke en Gelijn Ruts. Peter Remis. Johan Kolf. Dick de Klerk. Jan Koppenaal. Leon Koole. En zóveel anderen.

Dat is geen volledige lijst en ik wil ook niet doen alsof ik daarmee iedereen recht doe. Juist daarom hoop ik dat anderen namen zullen aanvullen. Want achter iedere naam zitten verhalen. Een programma, een nachtuitzending, een sportverslag, een technische storing, een grap in de gang, een gesprek in de studio of een herinnering die bij iemand anders allang naar de achtergrond is verdwenen.

In een krantenbericht uit 2004 las ik bijvoorbeeld over een bezoek van cliënten van de dagbesteding van Zuidwester aan de studio. Anneke Ruts liet hun zien hoe de muziek werd gedraaid. Ook dat was Radio Flakkee: niet alleen uitzenden voor het eiland, maar de deuren openen en mensen laten zien hoe mooi het vak is.

De studio aan de Philipshoofjesweg

Als ik één tastbare herinnering aan al die jaren moet noemen, dan is het de studio aan de Philipshoofjesweg 65 in Dirksland. Het gebouw staat er, voor zover ik weet, tot op de dag van vandaag nog. Maar de plek ligt er verlaten bij.

Dat beeld vind ik moeilijk. Want ik zie daar niet alleen een leeg gebouw. Ik zie de mensen die er rondliepen. De techniek, de platen en later de computers. De spanning voor een uitzending. De stemmen die in de microfoons klonken. De eindeloze gesprekken over hoe het beter kon. De uren die niemand ooit heeft opgeschreven, maar die er samen voor zorgden dat er radio was.

Wie langs die plek rijdt, ziet misschien weinig bijzonders. Voor mij staat er een stukje mediageschiedenis van Goeree-Overflakkee. En een belangrijk stukje van mijn eigen geschiedenis.

Het afscheid kwam niet in één keer

Het einde van Radio Flakkee is voor mij onlosmakelijk verbonden met het overlijden van Adwin. Hij overleed aan kanker. Met hem verdween niet alleen een betrokken radiomaker en bestuurder, maar ook de persoon die zoveel mensen en belangen jarenlang bij elkaar had weten te houden.

Wat daarna gebeurde, herinner ik me als een pijnlijke periode. De opvolging verliep rommelig. De stichting kwam in grote financiële problemen en ging, zoals ik het me herinner, uiteindelijk failliet. De mensen die Adwin ooit had samengebracht om de omroep te dragen, raakten elkaar kwijt.

Zo kwam er niet op één mooie, herkenbare datum een definitief afscheid. Het was eerder alsof het hart langzaam uit de organisatie verdween. Misschien herinneren andere betrokkenen zich die tijd anders. Dat kan, en juist die andere perspectieven verdienen ook een plek. Maar voor mij ligt daar het werkelijke einde van Radio Flakkee: niet bij een frequentie of een vergunning, maar bij het verlies van Adwin en de verbondenheid die hij wist te creëren.

Een omroep kun je technisch uitzetten. De betekenis die hij voor mensen heeft gehad, zet je niet zomaar uit.

Wat Radio Flakkee mij heeft geleerd

In mijn latere werk bij landelijke mediabedrijven, omroepen en samenwerkingsprojecten heb ik vaak teruggedacht aan die tijd. Aan de combinatie van technische nieuwsgierigheid en menselijke betrokkenheid. Aan het feit dat je met weinig middelen iets kunt bouwen dat heel veel betekent voor een gemeenschap.

Ook heb ik geleerd hoe kwetsbaar zo’n organisatie kan zijn wanneer zo veel kennis, energie en samenhang bij een paar bevlogen mensen liggen. Dat maakt de prestatie van die mensen niet kleiner. Het laat vooral zien hoe belangrijk het is om hun kennis en enthousiasme door te geven, voordat ze verdwijnen.

Radio Flakkee was niet perfect. Natuurlijk waren er meningsverschillen, technische problemen en lastige keuzes. Maar de omroep had iets wat je niet kunt kopen: mensen die vanuit hun hart radio wilden maken voor hun eigen eiland.

Ik wil dat Radio Flakkee ooit terugkomt

Ik koester nog altijd de wens om Radio Flakkee terug te brengen. Ooit. In welke vorm dan ook.

Misschien als een online radiostation. Misschien als een archief vol oude uitzendingen, jingles en foto’s. Misschien als een bijzonder evenement waarop oud-medewerkers opnieuw samen een uitzending maken. Of misschien ontstaat er ooit iets dat nu nog niemand kan voorzien. Voor mij hoeft het geen exacte kopie van vroeger te zijn. De wereld van radio is veranderd en de mensen zijn veranderd. Maar de naam, het gevoel en de geschiedenis verdienen wat mij betreft een toekomst.

Als die naam ooit opnieuw klinkt, hoop ik vooral dat daarin iets van Adwins geest terug te horen zal zijn: zijn kennis, zijn passie, zijn doorzettingsvermogen en zijn vertrouwen dat je samen iets bijzonders kunt maken.

Radio Flakkee is voor mij geen afgesloten hoofdstuk. Het is een verhaal dat we samen hebben geschreven, en waarvan ik hoop dat er ooit nog een bladzijde bijkomt.